Gieldda olbmuid guolástanvuoigatvuođat Davvi-Sámis

Eanodaga, Anára ja Ohcejoga gieldda olbmuin guollebivdu stáhta čáziin lea eanaš nuvttá. Spiehkastahkan leat luosa ja dápmoha goargŋunguovllut, maidda gieldda olbmot sáhttet skáhppot áigodatlobi iešgoasttádusa sturrosaš hattiin. 

Davvi-Sámi gieldda olbmuid guolástanvuoigatvuođain ásahuvvo guolástanlágas (finlex.fi).

Nuvttá guolástanlohpi

Eanodaga, Anára ja Ohcejoga gieldalaččat sáhttet háhkat nuvttá guolástanlobi golmma davimus gieldda guvlui, vuosttaš sajis iežaset ruovttugildii. Lohpi addá rievtti bivdit stákkuin ja bivdosiin stáhta čáhceguovlluin earret luosa dahje dápmoha goargŋunguovlluin. Lobiin eai leat dihtoearit, nappo lobi ožžot háliidettineaset buot báikkálaččat.

Lohpi lea fámus golbma jagi. Ohcanáigi jagiide 2026–2028 álgá 2.1.2026. Árabut mieđihuvvon lobit leat fámus dán rádjái.

Lohpeohcamuša sáhttá sáddet elektrovnnalaččat, ja dalle dárkkistuvvo Suomi-fi-identitehta duođašteami bokte man gielddas don ásat. Ohcamuššii dárbbašuvvojit čuovvovaš dieđut: heaggadieđut, ovdanamma, sohkanamma, ruovttugielda ja lagasčujuhus. Don oainnát dáid dieđuid go sáddedettiinat ohcamuša, go čálihat sisa Suomi.fi-bálvalussii. Juos dieđut váilot dahje leat boastut, divo daid Suomi.fi-bálvalusas.

Juos it sáhte duođaštit identitehta Suomi.fi-bálvalusa bokte, sáhtát sáddet lohpeohcamuša riŋgemiin Eräluvat-áššehasbálvalussii dahje báikki alde Anára áššehasbálvalanbáikkis dahje Eanodagas Duottar-Sámi luondduguovddážis. Juos háliidat ohcat lobi vuolleahkásačča beales, sáhtát dahkat dan áššehasbálvalusa bokte. Muitte váldit identitehtaduođaštusa mielde, vai sáhttet dárkkistit man gielddas don ásat.

Áigodatlohpi luosa ja dápmoha goargŋunguovlluide

Eanodaga, Anára ja Ohcejoga gieldda olbmot sáhttet skáhppot ruovttugielddas guvlui iešgoasttádusa hatti sturrosaš áigodatlobi, nu gohčoduvvon gieldda olbmuid johkalobi. Lohpi addá vuoigatvuođa vuoggabivdui daid stáhta čáhceguovlluin, mat leat dápmoha ja luosa goargŋunguovllut. Lobiid mearis ii leat dihtomearri, nuba lobi ožžot buot báikkálaččat háliidettiin.

Vuovdin boahttevaš áigodahkii álgá 24.3.2026. Áigodatlobi haddi lea 40 euro / áigodat. Haddi lea meroštallojuvvon eana- ja meahccedoalloministeriija máksinásahusas. Vuollel 18-jahkásaččaide áigodatlohpi lea nuvttá.

Áigodatlobi sáhttá lonistit elektrovnnalaččat, goas gieldalašvuohta dárkkistuvvo Suomi.fi-dovdáma bokte (omd. neahttabáŋkodovddaldagain dahje mobiilanannehusain). Oastimii dárbbaša čuovvovaš dieđuid: persovdnadovddaldat, ovdanamma, sohkanamma, ruovttugielda ja lagaščujuhus. Oainnát dáid dieđuid oasttedettiinat lobi, go duođaštat identitehta Suomi.fi-bálvalussii. Juos dieđut váilot dahje leat boastut, divo daid Suomi.fi:s.

Juos it sáhte duođaštit identitehta Suomi.fi-bálvalusa bokte, sáhtát lonistit lobi riŋgemin Eräluvat-áššehasbálvalussii dahje báikki alde Anára bálvalančuoggás dahje Eanodagas Duottar-Sámi luondduguovddážis. Juos háliidat lonistit lobi vuolleahkásačča ovddas, sáhtát dahkat dan áššehasbálvalusa bokte. Muitte váldit identitehtaduođaštusa mielde gieldalašvuođa dárkkisteami várás.

Oahpásmuva čuozáhagaide ja lohpeeavttuide dárkileappot lohpeguovlluid čuozáhatsiidduin.

Nuortalašguovllu guolástanlobit

Nuortalašguovllus ássi nuortalaččain lea vuoigatvuohta bivdit guovli nuvttá nuortalašguovllu čáziin. Nuortalašguvlui gullet Čeavetjávri-Njávdán ja Njellima-Keväjärvi-giliid guovllut Anára gielddas.

Njávdámis guolástettiin galget Njávdáma registtargilis ássi nuortalaččat goittotge ohcat nuvttá guolástanlobi Meahciráđđehusas Njávdáma soahpamuša mielde. Vaikko muđui nuortalašguovllus ássi nuortalaš ii dárbbaš lobi guolásteapmái guovllus, ávžžuhit sin viežžat nuvttá lobi guolásteapmái Meahciráđđehusas álkidahttin dihte bearráigeahččandáhpáhusaid.

Nuortalašguovllu guollečáziid geavaheamis ja dikšumis Meahciráđđehus dahká lávga ovttasbarggu Nuortalaččaid giličoahkkimiin, Anára gielddain, Luondduriggodatguovddážiin ja Eallinfápmoguovddážiin.

Njávdáma registtargili ja nuortalašguovllu lobit skáhppojuvvojit Eräluvat áššehasbálvalusa bokte.